استانداردهای حسابداری به زبان ساده – دانلود لیست استانداردها

استانداردهای حسابداری اصول و قوانینی هستند که تمام حسابداران ایرانی و بین المللی برای تهیه گزارش های مختلف باید از آن ها پیروی کنند و در صورت عدم رعایت هر یک از آن ها، گزارش های حسابداری نظیر ترازنامه و صورت های سود و زیان اعتباری ندارند. در دوره های حسابداری به آموزش استانداردها می پردازند با این حال این قوانین سالانه تغییر می کنند و لازم است با اساس آن ها آشنا شوید. در ادامه به معرفی لیست استانداردها، کاربرد، هدف و نحوه تدوین آن ها خواهیم پرداخت.
تاریخچه استانداردهای حسابداری در ایران
پیش از ایجاد استانداردهای حسابداری در ایران، حسابداران در هر شرکت با توجه به تصمیم خود یک روش برای گزارش های مالی در نظر می گرفتند و شرکت های مختلف امکان مقایسه و بررسی عملکرد سایر واحدهای تجاری همکار خود را نداشتند. علاوه بر آن ارائه گزارش ها به واحدهای بالاتر باعث سردرگمی افراد می شد و به مرور زمان سازمان حسابرسی ایران تصمیم گرفت بخشی به نام کمیته تدوین استانداردهای حسابداری را ایجاد کند تا با توجه به شرایط کشور، استانداردهای بین المللی حسابداری را بازنویسی و بومی سازی کنند.
این کمیته در سال 1370 شروع به کار کرد و در سال های 1373 تا 1375 پیش نویسی از استاندرادهای حسابداری به صورت نظرسنجی عمومی منتشر شد و در سال 1378 اولین استانداردها که 22 عدد بودند، منتشر شدند. در ادامه با توجه به تغییرات مختلف شرایط اقتصادی، استانداردهای بعدی به این لیست اضافه شد تا اکنون که تعداد آن ها به 43 عدد می رسد. البته در این بین برخی استانداردها به روز رسانی و با سایر موارد تلفیق شده اند.
تعداد استانداردهای حسابداری در ایران
تعداد استانداردهای حسابداری در ایران به 43 عدد می رسد که استاندارد حسابداری شماره 7 حذف شده و با استاندارد شماره 17 تلفیق گشته است. در نتیجه به طور کلی 42 عدد استاندارد حسابداری در ایران داریم.
لیست استانداردهای حسابداری
لیست استانداردهای حسابداری 1404 به شرح زیر هستند:
- نحوه ارائه صورت های مالی
- صورت جریان وجوه نقد
- درآمدهای عملیاتی
- ذخایر بدهی های احتمالی و دارایی های احتمالی
- رویدادهای بعد از ترازنامه
- گزارش عملکرد مالی
- حسابداری هزینه های تحقیق و توسعه (این استاندارد حذف و با استاندارد شماره 17 یعنی دارایی های نامشهود تلفیق گشته است)
- حسابداری موجودی مواد و کالا
- حسابداری پیمان های بلند مدت
- حسابداری کمک های بلاعوض
- دارایی های ثابت مشهود
- افشای اطلاعات اشخاص وابسته
- حسابداری مخارج تامین مالی
- نحوه ارائه دارایی های جاری و بدهی های جاری
- حسابداری سرمایه گذاری ها
- تعسیر ارز
- دارایی های نامشهود
- صورت های مالی تلفیقی و حسابداری سرمایه گذاری در واحد های تجاری فرعی
- ترکیب های تجاری
- سرمایه گذاری در واحد های تجاری وابسته
- حسابداری اجاره ها
- گزارشگری مالی میان دوره ای
- حسابداری مشارکت های خاص
- گزارشگری مالی واحد های تحاری در مرحله قبل از بهره برداری
- گزارشگری بر حسب قسمت های مختلف
- فعالیت های کشاورزی
- طرح های مزایای بازنشستگی
- فعالیت های بیمه عمومی
- فعالیت های ساخت املاک
- سود هر سهم
- دارایی های غیرجاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده
- کاهش ارزش دارایی ها
- مزایای بازنشستگی کارکنان
- رویه های حسابداری، تغییر در برآورد حسابداری و اشتباهات
- مالیات بردرآمد
- ابزارهای مالی، ارائه
- ابزارهای مالی، افشا
- ترکیب های تجاری
- صورت های مالی تلفیقی
- مشارکت ها
- افشای منافع در واحدهای تجاری دیگر
- اندازه گیری ارزش منصفانه
- درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان
مزایای استانداردهای حسابداری
استانداردهای حسابداری به منظم و دقیق بودن گزارش های مالی کمک می کنند؛ درواقع مزایای استفاده از استانداردهای حسابداری این است که اگر حسابدار دیگری به گزارش های مالی یک واحد تجاری دسترسی پیدا کند، بتواند صحت این اطلاعات را تایید کند و حتی صاحبان کسب و کار بتوانند عملکرد دقیق رقبای خود را بررسی کنند و بدانند شرکای تجاری خود در چه وضعیتی قرار دارند.
اگر سرمایه گذاران قصد سرمایه گذاری روی شرکتی را داشته باشند، با بررسی گزارش های صورت مالی نظیر ترازنامه و صورت سود و زیان می توانند از وضعیت مالی آن مطلع شوند و این به علت رعایت استانداردهای حسابداری در آن گزارش هاست که در تمام شرکت ها باید رعایت شود.
از آن جا که ارزش گذاری یک شرکت توسط گزارش های مالی انجام می شود، در دوره های حسابداری مالی توجه بسیار زیادی به استانداردهای حسابداری دارند تا دانش پذیران به خوبی با آن ها و نحوه استفاده ی آن ها در گزارش ها آشنا باشند.
کاربرد استانداردهای حسابداری
استانداردهای حسابداری در تهیه گزارش های مالی کاربرد دارند؛ برای ارائه گزارش به شرکای تجاری یک سازمان و یا حتی ارائه گزارش های صحیح به ارگان های مالیاتی استانداردها به کارمان می آیند. دوره های حسابداری مالیاتی گزارش های خود را بر اساس استاندارد حسابداری 35 انجام می دهند که در آن به نحوه محاسبه مالیات و تهیه صورت های مالیاتی اشاره می کند.
گزارش هایی که بر اساس استانداردهای حسابداری پر کاربرد تهیه می شوند، برای تصمیم گیری های مدیران کاربردی تر هستند و باعث افزایش اطمینان به یک کسب و کار می شوند. آن ها به طور دقیق وضعیت مالی و مدیریت مالی یک مجموعه را به نمایش می گذارند و سلامت آن را نشان می دهند. در نهایت با کمک این گزارش ها می توان تسهیلات مختلف و معافیت های مالیاتی دریافت کرد.
اهمیت استانداردهای حسابداری
استفاده از استانداردهای حسابداری در جایی اهمیت پیدا می کنند که یک شرکت نیاز به نمایش سلامت مالی خود داشته باشد؛ در چنین شرایطی گزارش هایی از اعتبار رسمی برخوردار هستند که با توجه به استانداردهای حسابداری تهیه شده باشند.
استفاده از این استانداردها به جلوگیری از خطاها و تخلفات می انجامد و احتمال تقلب را کم می کنند. این استانداردها به تضمین صحت گزارش ها کمک کرده اند و باعث یکپارچگی آن ها می شوند. علاوه بر آن اگر شرکتی فعالیت بین المللی داشته باشد، گزارش های مالی ارائه شده برای همه ی کشورها معتبر و قابل استناد و قابل مقایسه خواهد بود.
هدف تدوین استانداردهای حسابداری
هدف تدوین استانداردهای حسابداری توسط کمیته تدوین آن، ایجاد یک سری قوانین و اصول و چارچوب برای تهیه گزارش های مالی و با توجه به شرایط اقتصادی کشور بود که بتوانند با بومی سازی آن ها، استانداردهای حسابداری ایرانی را با استانداردهای معتبر جهانی هماهنگ کنند. این فرایند به شفافیت بیشتر فعالیت شرکت های ایرانی و بین المللی منجر می شد.
فرآیند تدوین استانداردهای حسابداری ایران
تدوین استانداردهای حسابداری که زیر نظر سازمان حسابرسی ایران انجام می شود دارای 7 مرحله است که شامل تشخیص موضوع جهت انجام تحقیقات، بررسی های مقدماتی، تصمیم گیری در مورد لزوم تدوین استاندارد، تهیه پیش نویس مقدماتی، تدوین پیش نویس استاندارد، نظرخواهی عمومی و تصویب نهایی می شوند. هر یک از این بخش ها زیر نظر مسئول مربوطه انجام می شود و پس از تصویب نهایی به لیست استانداردهای حسابداری ایران افزوده می شود.
تشخیص موضوع جهت انجام تحقیقات
برای تدوین استانداردهای حسابداری اولین قدم تشخیص موضوع است. کمیته تدوین ابتدا موضوعاتی که ارائه شده است را بررسی می کند و استانداردهای تدوین شده را به مدیریت تحویل می دهد.
بررسی های مقدماتی
در ادامه بررسی های مقدماتی در مورد تدوین استاندارد شروع می شود و این استاندارد با استانداردهای بین المللی بررسی و مقایسه می شوند.
تصمیم گیری در مورد لزوم تدوین استاندارد
در ادامه در مورد اهمیت و لزوم تدوین استاندارد و اضافه کردن آن به لیست استانداردهای حسابداری تصمیم گیری انجام می شود.
تهیه پیش نویس مقدماتی
پس از تصمیم گیری های نهایی، اگر لزوم تدوین استاندارد تایید شد، پیش نویس مقدماتی آن تهیه می شود. مرجع نوشتن پیش نویس استاندارد، استانداردهای بین المللی خواهند بود.
تدوین پیش نویس استاندارد
در نهایت پیش نویس استاندارد تدوین و در قالب پیش نویس نوشته می شود.
نظرخواهی عمومی
پس از پیش نویس کردن استاندارد، در صورتی که تخصصی باشد برای مراجع متخصص به صورت شخصی ارسال می شود و در غیر این صورت در سایت سازمان حسابرسی برای عموم مردم قرار می گیرد و صاحب نظران و افراد عمومی بررسی می کنند. در این مرحله اگر پیش نویس ایرادی داشته باشد، مجدد بازنویسی و منتشر می شود.
تصویب نهایی
در مرحله نهایی پیش نویس تدوین شده توسط مجمع عمومی سازمان تدوین استانداردها بررسی می شود و در صورت تایید به لیست استانداردهای حسابداری ایران اضافه می گردد و از تاریخ تعیین شده باید توسط حسابداران اجرا شود.
انواع استانداردهای حسابداری
سه گروه متفاوت از استانداردهای حسابداری داریم که به شرح زیر است:
- استانداردهای حسابداری عمومی
- استانداردهای حسابداری میدانی
- استانداردهای حسابرسی گزارشگری

استانداردهای حسابداری عمومی
استانداردهای عمومی به اصولی اشاره دارند که برای تمام حوزه های حسابداری قابل اجراست. آن ها به شفافیت و قابل مقایسه بودن گزارش های مالی کمک می کنند و معروف ترین آن ها استاندارد بین المللی گزارش گری مالی IFRS و اصول حسابداری عمومی پذیرفته شده در ایالات متحده GAAP هستند.
استانداردهای حسابداری میدانی
استانداردهای حسابداری میدانی برای حوزه های تخصصی طراحی شده اند و به نیازهای مختلف و خاص شرکت ها، صنعت و بخش های اقتصادی پاسخ می دهند. برای مثال در حسابداری بیمه، استانداردهای حسابداری برای بررسی نحوه شناسایی درآمد از حق بیمه، ذخایر فنی و نحوه ارزیابی تعهدات بیمه ای تدوین شده اند که به گزارش گیری مالی کمک کنند اما در صنعت، استانداردها برای محاسبه هزینه های تولید و انبارداری یا ارزیابی موجودی کالاها تدوین شده اند تا به تهیه گزارش های دقیق و جزئی کمک کنند و به همین منظور در دوره حسابداری صنعتی گزارش های مالی و مالیاتی بر پایه این استانداردها آموزش داده می شوند.
استانداردهای حسابرسی گزارشگری
این استانداردها برای تهیه گزارش های مالی کاملا بی طرفانه و بدون دخالت قضاوت شخصی حسابداران طراحی شده اند تا گزارش ها کاملا قابل اعتماد باشند.
فایل PDF استانداردهای حسابداری
برای دانلود فایل PDF استانداردهای حسابداری ایران تا به اکنون می توانید از دکمه زیر به صورت یک جا دانلود نمایید.
خلاصه استانداردهای حسابداری
در ادامه خلاصه ای از استانداردهای حسابداری ایران را خواهیم داشت:
| شماره استاندارد | موضوع استاندارد حسابداری | خلاصه |
| 1 | نحوه ارائه صورت های مالی | ساختار کامل صورت های مالی شامل ترازنامه، سود و زیان جامع و جریان نقد. |
| 2 | صورت جریان های نقدی | طبقه بندی جریانات نقدی به عملیاتی، سرمایه گذاری و تأمین مالی روش مستقیم/غیرمستقیم |
| 3 | درآمد عملیاتی | شناسایی درآمد هنگام انتقال ریسک مالکیت به مشتری با کسر تخفیفات |
| 4 | ذخایر، بدهی ها و دارایی های احتمالی | ثبت ذخایر محتمل با برآورد قابل اعتماد، افشای دارایی های احتمالی |
| 5 | رویدادهای بعد از ترازنامه | تعدیل رویدادهای تعدیلی و افشای رویدادهای غیرتعدیلی بعد ترازنامه |
| 6 | گزارش عملکرد مالی | گزارش جامع سود خالص، اقلام جامع و کل درآمد های دوره مالی |
| 7 | حسابداری تحقیق و توسعه | حذف شده و ادغام شده در استاندارد 17 |
| 8 | حسابداری موجودی مواد و کالا | کمترین بهای تمام شده یا ارزش خالص قابل وصول با روش FIFO |
| 9 | حسابداری پیمان های بلند مدت | روش درصد پیشرفت تکمیل برای درآمد و هزینه پیمان های بلند مدت |
| 10 | حسابداری کمک های بلاعوض دولت | شناسایی کمک های دولتی به عنوان درآمد یا کاهش هزینه دارایی |
| 11 | دارایی های ثابت مشهود | استهلاک سیستماتیک دارایی های مشهود بر اساس عمر مفید تخمینی |
| 12 | افشای اطلاعات اشخاص وابسته | افشای معاملات و مانده ها با اشخاص وابسته و مدیران کلیدی |
| 13 | حسابداری مخارج تامین مالی | سرمایه سازی مخارج تأمین مالی واجد شرایط به عنوان بخشی دارایی |
| 14 | نحوه ارائه دارایی ها و بدهی های جاری | طبقه بندی بر اساس چرخه نقدی یکساله یا قصد فروش یا پرداخت |
| 15 | حسابداری سرمایه گذاری ها | طبقه بندی سرمایه گذاری ها به جاری/غیرجاری با روش بهای تمام شده |
| 16 | تعسیر ارز | تبدیل معاملات ارزی به ریال بر اساس نرخ تسعیر تاریخ معامله |
| 17 | دارایی های نامشهود | شناسایی دارایی های نامشهود قابل شناسایی با عمر مفید محدود/نامحدود |
| 18 | صورت های مالی تلفیقی و حسابداری سرمایه گ ذاری در واحدهای تجاری فرعی | تهیه صورت های تلفیقی با حذف معاملات داخلی واحدهای فرعی |
| 19 | ترکیب های تجاری | حسابداری ترکیب با روش خرید، شناسایی goodwill و دارایی های منصفانه. |
| 20 | سرمایه گذاری در واحدهای تجاری وابسته | روش حقوق صاحبان سهام برای نفوذ قابل توجه و تعدیل بر اساس سهم سود و زیان |
| 21 | حسابداری اجاره ها | طبقه بندی مالی یا عملیاتی، ثبت دارایی و بدهی اجاره |
| 22 | گزارشگری مالی میان دوره ای | تهیه و ارائه گزارش های فصلی یا شش ماهه |
| 23 | حسابداری مشارکت های خاص | روش تناسبی مشارکت های مشترک |
| 24 | گزارشگری مالی واحد های تجاری قبل از بهره برداری | افشای هزینه های قبل از بهره برداری |
| 25 | گزارشگری برحسب قسمت های مختلف | افشای بخش های عملیاتی جداگانه |
| 26 | فعالیت های کشاورزی | اندازه گیری زیستی دارایی های کشاورزی |
| 27 | طرح های مزایای بازنشستگی | ثبت تعهدات حقوق و مزایای پایان خدمت |
| 28 | فعالیت های بیمه عمومی | اصول حسابداری تعهدات بیمه عمومی، افشای ریسک های بیمه گری عمومی |
| 29 | فعالیت های ساخت املاک | شناسایی درآمد پیمان های ساخت املاک بلند مدت بر اساس درصد پیشرفت تکمیل |
| 30 | سود هر سهم | محاسبه و افشای سود هر سهم پایه و رقیق شده بر اساس سهام عادی گردش |
| 31 | دارایی های غیرجاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده | طبقه بندی دارایی های فروش با ارزش خالص قابل وصول و عملیات متوقف |
| 32 | کاهش ارزش دارایی ها | آزمون سالانه کاهش ارزش دارایی های غیرمالی با ارزش قابل بازیافت |
| 33 | مزایای بازنشستگی کارکنان | حسابداری مزایای کوتاه مدت و بلند مدت کارکنان بر اساس تعهدات انباشته |
| 34 | رویه های حسابداری، تغییر در برآورد حسابداری و اشتباهات | درمان گذشته نگر تغییرات رویه و تصحیح اشتباهات اساسی حسابداری |
| 35 | مالیات بر درآمد | حسابداری تعهدی مالیات موقت و دائمی با روش بدهی دارایی تعهدی |
| 36 | ابزارهای مالی، ارائه | طبقه بندی، شناسایی و اندازه گیری ابزارهای مالی به منصفانه یا تمام شده |
| 37 | ابزارهای مالی، افشا | افشای کامل ریسک های اعتباری، نقدینگی و بازار ابزارهای مالی |
| 38 | ترکیب های تجاری | حسابداری ترکیب های تحاری با روش تحصیل و شناسایی منصفانه |
| 39 | صورت های مالی تلفیقی | تهیه صورت های مالی تلفیقی کامل واحد های کنترل شده با حذف داخلی |
| 40 | مشارکت ها | حسابداری مشارکت های مشترک با تناسب بر اساس قرارداد |
| 41 | افشای منافع در واحدهای تجاری دیگر | افشای منابع قابل توجه در سرمایه گذاری های وابسته و مشترک بدون کنترل |
| 42 | اندازه گیری ارزش منصفانه | اصول سلسله مراتبی اندازه گیری و اقشای ارزش منصفانه دارایی ها |
| 43 | درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان | شناسایی درآمد 5 مرحله ای بر اساس قراردادهای مشتریان و عملکرد تعهدات |
در این مقاله به طور کامل به بررسی استانداردهای حسابداری در ایران و خلاصه ی آن ها پرداختیم. همچنین در صورت نیاز می توانید فایل کامل و قابل دانلود آن ها را استفاده نمایید. در صورتی که ابهامی برای شما وجود دارد سوالات خود را در بخش نظرات ثبت نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.