حسابداری مالیاتی چیست؟

حسابداری مالیاتی شاخه از حسابداری است که به طور تخصصی به تهیه گزارش های مالیاتی شرکت ها می پردازد. این رشته تمام امور مالیاتی سازمان ها را بر اساس آخرین قوانین و مقررات مالیات هر کشور بررسی می کند تا سازمان دچار جریمه های مالیاتی نشود. در مقاله حسابداری چیست به بررسی حسابداری مالیاتی پرداختیم، در این مقاله به طور کامل به وظایف و رشته حسابداری مالیاتی می پردازیم.

رشته حسابداری مالیاتی چیست؟

رشته حسابداری مالیاتی در آموزشگاه های فنی حرفه ای و دانشگاه ها به طور تخصصی تدریس می شود و در این رشته، حسابداران به طور کامل با امور مالیاتی، قوانین مالیاتی کشور و اصول حسابداری ملی را می آموزند. با شرکت در دوره حسابداری حسابداران به قوانین مالیاتی و پیچیدگی های آن مسلط می شوند تا بتوانند به درستی مالیات افراد حقیقی و کسب و کارها را محاسبه و گزارش کنند.

امور مالیاتی در حسابداری چیست؟

امور مالیاتی در حسابداری شامل محاسبه، تهیه گزارش و ثبت مالیات بر درآمد، مالیات ارزش افزوده، مالیات حقوق و دستمزد و دیگر امور مربوط به فعالیت های مالی می شود. حسابدار مالیاتی در واقع باید تمام گزارش های مالیاتی را به ارگان مربوطه تحویل دهد؛ حسابدار باید به تهیه اظهارنامه های مالیاتی، پیدا کردن راه های بهینه سازی بار مالیاتی نظیر معافیت از مالیات درآمد سازمان و تخفیف های مالیاتی بپردازد تا در نهایت به رشد و سود دهی بیشتر سازمان کمک کند.

هدف حسابداری مالیاتی چیست؟

رعایت قوانین و مقررات مالیاتی برای سازمان ها، مهم ترین هدف حسابداری مالیاتی است. از آن جا که قوانین مالیاتی کشور تغییر می کنند و نمی توان روند ثابتی را برای آن ها در نظر گرفت، حسابدار مالیاتی باید با تمام این قوانین آشنا باشد تا از جریمه های مالیاتی جلوگیری کند.

از طرفی بهینه سازی بار مالیاتی به شرکت ها کمک می کند تا مالیات کمتری را بپردازند و در برخی موارد می تواند منجر به معافیت پرداخت مالیات شود که سود خوبی به شرکت می دهد. در نتیجه رعایت قوانین مالیاتی از مهم ترین وظایف و اهداف حسابداری مالیاتی است.

کار حسابدار مالیاتی چیست؟

از وظایف حسابدار مالیاتی می توان به مواردی از جمله تحلیل و ثبت اطلاعات مالیاتی که شامل درآمدها، هزینه ها، معافیت و کسرهای مالیاتی است. بررسی و جمع آوری این اطلاعات به حسابدار مالیاتی کمک می کند تا اشراف کاملی به تمام داده های مالیاتی مستقیم و غیر مستقیم داشته باشد و آن ها را در دستگاه های حسابداری به ثبت برساند.

تنظیم اظهارنامه های مالیاتی از دیگر وظایف حسابدار مالیاتی است که در نهایت باید آن ها را به سازمان امور مالیات کشور ارسال نماید. البته زمان ارسال اظهارنامه ها از اهمیت بالایی برخوردارند و اگر دیرتر آن ها را ارسال کنند، ممکن است منجر به جریمه شدن یک شرکت شود.  

در برخی شرکت ها، حسابدار مالیاتی نقش مشاور و برنامه ریز مالیاتی را ایفا می کند و در زمینه های لازم، داده های مالی کسب و کارها را بررسی و به بهینه سازی بار مالیاتی آن ها کمک می کند.

مهارت های حسابدار مالیاتی

مجموعه ای از مهارت های نرم و فنی به یک حسابدار مالیاتی کمک می کنند تا در شغل خود حرفه ای باشد. از آن جا که یک حسابدار مالیاتی با ارگان های خارج از شرکت نظیر سازمان امور مالیاتی کشور در ارتباط است و در کنار آن نیاز است که با دیگر بخش های درگیر با حسابداری در یک شرکت ارتباط برقرار کند، مهم ترین مهارت حسابدار مالیاتی شامل فن بیان و تعامل موثر او است.

مهارت های تخصصی نظیر آشنایی کامل به امور و قوانین مالیاتی کشور، انگیزه و توانایی در آپدیت اطلاعات به حسابدار مالیاتی کمک می کند تا با استفاده از جدیدترین قوانین مالیاتی، راه هایی برای بهینه سازی بار مالیاتی شرکت ها پیدا کند. در مینی دوره جامع حسابداری مالیاتی به تمام مهارت های اساسی که یک حسابدار مالیاتی باید به آن ها تسلط داشته باشد اشاره شده.

مهارت تحلیل آمار و داده های عددی به یک حسابدار مالیاتی کمک می کند تا محاسبات پیچیده مالیاتی (مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده) را به خوبی انجام دهد و آمار دقیقی از مالیات های مستقیم و غیر مستفیم داشته باشد. این اطلاعات و آمار و ارقام در نهایت به مدیران کمک می کند تا تصمیمات مالی بهینه ای بگیرند.

آشنایی با نرم افزارهای حسابداری مالیاتی و کار با سامانه مودیان از مهم ترین مهارت ها و در واقع وظایف حسابدار مالیاتی است. نرم افزاهایی نظیر QuickBooks  و اکسل نیز برای محاسبات پیچیده مالیات به کار حسابدار می آید و باید آن ها را در سطح پیشرفته بیاموزد.

توجه به جزئیات و دقت بالا برای جلوگیری از اشتباهات حین محاسبات به حسابدار مالیاتی کمک می کند تا از بروز خطاهای احتمالی جلوگیری کند و گزارش های دقیق تری را به سازمان امور مالیاتی تحویل دهد.

مفاهیم پایه حسابداری مالیاتی

آشنایی با مفاهیم پایه حسابداری مالیاتی به شما کمک می کند تا شانس خود را در استخدام کارآموز حسابداری بالا ببرید و در شرکت های معتبر استخدام شوید؛ چرا که آشنایی با این مفاهیم به این معناست که شما با قوانین و مقررات مالیاتی کشور آشنا هستید و اصول پایه را به خوبی فراگرفته اید.

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات است که مبلغ آن توسط مصرف کننده نهایی کالا پرداخت می شود. هنگامی که یک کالا چندین مرحله مجزا برای تولید دارد، طی هر مرحله به ارزش آن افزوده می شود و از ماده خام به کالای مصرفی تبدیل می گردد؛ در نتیجه مالیات بر ارزش افزوده یا Value Added Tax  توسط مصرف کننده نهایی پرداخت خواهد شد.

مالیات بر درآمد

مالیات بر درآمد توسط دولت بر درآمد کسب و کارهایی که درآمدزایی دارند اعمال می شود. طبق قانون این افراد موظف به پرداخت مالیات سالانه هستند و اشخاص با ارائه اظهارنامه مالیات بر درآمد وضعیت خود را تعیین تکلیف می کنند.

معافیت و تخفیف مالیاتی

معافیت و تخفیف مالیاتی به منظور حمایت دولت از کسب و کارها و مشاغل خاص صورت می گیرد و این مشاغل از پرداخت مالیات درآمدها و سرمایه ها معاف می شوند.

مالیات های تکلیفی و مالیات های بر درآمد

مالیات های تکلیفی برای اشخاص حقیقی و حقوقی اعمال می شوند اما پرداخت آن بر عهده شخص دیگری است؛ برای مثال مالیاتی که بر حقوق کارمند اعمال می شود، توسط کافرما پرداخت خواهد شد و اظهارنامه مالیاتی را کارفرما باید به اداره کل مالیات کشور ارائه دهد. انواع مالیات تکلیفی شامل مالیات حقوق، مالیات حق الوکاله، مالیات اجاره ملک، مالیات مضاربه می شود.

اظهارنامه مالیاتی

به تعریف ساده، اظهارنامه مالیاتی در واقع کارنامه ای است که میزان مالیات پرداختی یک فرد در طول سال را به اداره مالیات کشور ارائه می کند. این مدرک، میزان درآمد فرد یا شرکت را به همراه میزان مالیات پرداختی آن به ارگان مربوطه ارائه می دهد.

ممیزی مالیاتی

ممیزی مالیاتی بررسی صحت و اعتبار اظهارنامه های یک شرکت توسط افراد معتبر سازمان امور مالیات کشور است که توسط ممیز مالیاتی انجام می شود. این شخص برای جلوگیری از تخلف شرکت ها به صورت دوره ای و حضوری تمام گزارش های مالیاتی و اظهارنامه ها را بررسی می کند تا نقص های احتمالی را شناسایی کند.

تسویه حساب مالیاتی

این مدرک توسط سازمان امور مالیاتی به شرکت هایی که به طور کامل مالیات خود را پرداخت کرده اند ارائه می شود که نشان می دهد این شخص یا شرکت مالیات را کامل پرداخت کرده و هیچ گونه بدهی مالیاتی ندارد. این مدرک برای شرکت در انواع مناقصات، دریافت تسهیلات بانکی و حتی نقل و انتقال املاک ضروری است.

انواع مالیات

انواع مالیات به دو دسته مالیات مستقیم و مالیات غیرمستقیم تقسیم می شود. مالیات مستقیم شامل مالیات بر درآمد، مالیات بر حقوق و دستمزد و مالیات بر دارایی مانند املاک و مستقلات می شود. این مالیات به طور مستقیم از درآمد افراد کسر و یا بر دارایی افراد اعمال می شود تا به طور سالانه آن را بپردازند.

مالیات غیر مستقیم مالیات بر ارزش افزوده بر محصولات و مالیات گمرکی است که بر کالاهای وارداتی اعمال می شود و برای خرید آن ها مالیات را غیر مستقیم پرداخت می کنیم.

نحوه محاسبه مالیات

مالیات هزینه ای است که افراد برای تامین هزینه های عمومی جامعه می پردازند؛ برای محاسبه مالیات باید با انواع مالیات آشنا باشید.

مالیات بر ارزش افزوده به خدمات و کالاها تعلق می گیرد. در نتیجه قیمت کالا را در نرخ مالیات بر ارزش افزوده ضرب می کنیم و عدد به دست آمده مالیات کالا است. مالیات بر درآمد، مالیاتی است که به مشاغل و کسب و کارها تعلق می گیرد؛ برای محاسبه آن لازم است درآمد کل سالیانه را به دست آورده و طبق نرخ مالیاتی مشخص، مالیات بر درآمد را محاسبه کنیم.

مالیات بر املاک طبق ارزش روز ملک محاسبه می شود و به صورت سالانه موظف به پرداخت آن هستیم. مالیات بر فروش به  فروش خدمات یا کالا تعلق می گیرد و درصدی از مبلغ فروش است. مالیات بر حقوق و دستمزد به سطح درآمد کارکنان مربوط است و برای هر فرد متفاوت محاسبه می شود؛ این مالیات توسط کارفرما به مقامات مالیاتی پرداخت می شود.

چگونه حسابدار مالیاتی شویم؟

برای این که یک حسابدار مالیاتی شوید لازم است با تمام قوانین مالیاتی کشور آشنا باشید؛ روحیه آموزش پذیر داشته باشید و به طور مداوم مطابق با قوانین مالیاتی کشور، اطلاعات خود را به روز کنید تا از جریمه شدن شرکت ها جلوگیری نمایید. علاوه بر آن لازم است دقت و توجه خود را بالا ببرید تا راه هایی برای بهینه سازی مالیاتی یک شرکت پیدا کنید.

تجربه برای حسابدار مالیاتی حرف اول را می زند. در شرکت های مختلف کارآموز شوید تا تجربه ی مورد نیاز برای این رشته را به دست آورید؛ هرچه با تجربه تر باشید و در موقعیت های متنوعی حضور داشته باشید، در آینده کاری خود با چالش کمتری مواجه خواهید شد.

توانایی تحلیل داده های مالی و مهارت در برقراری ارتباط با دیگران از دیگر ویژگی هایی است که باید برای تبدیل شدن به یک حسابدار مالیاتی روی آن متمرکز شوید. شما در حرفه ی خود تنها با همکاران شرکت خود برخورد نخواهید داشت؛ بلکه باید با سازمان امور مالیاتی مکاتبات داشته باشید و با دقت کامل گزارش ها را درست در وقت خود تحویل دهید و دقت و مهارت های ارتباطی حرف اول را برای موفقیت شما می زنند.

فرق حسابدار مالیاتی و حسابرس مالیاتی

فرق حسابدار مالیاتی و حسابرس مالیاتی در حیطه وظایف آن هاست؛ حسابدار مالیاتی وظیفه دارد تا گزارش های لازم را برای محاسبه مالیات شرکت ها تهیه و ثبت نماید در حالی که حسابرس مالیاتی وظیفه بررسی آن گزارش ها و صحت سنجی اطلاعات را بر عهده دارد.

در واقع حسابرس مالیاتی شخصی است که مهر تایید و یا رد بر گزارش های حسابدار مالیاتی می زند و میزان اعتبار آن ها را برای نهادهای رسمی تعیین می کند. در حالی که حسابدار مالیاتی نیاز دارد تا از استراتژی های مختلف برای بهینه سازی مالیات، معافیت از مالیات و تخفیف های مالیاتی استفاده کند تا در نهایت به سود یک شرکت منجر شود، حسابرس مالیاتی باید بررسی های لازم را انجام دهد تا اطمینان حاصل کند که این معافیت ها و تخفیف ها از راه قانونی به دست آمده اند.

مزایای حسابداری مالیاتی

از مهم ترین مزایای استفاده از حسابداری مالیاتی در کسب و کارها می توان به جلوگیری از جریمه شدن و مشکلات قانونی مالیاتی اشاره کرد؛ استفاده از حسابداری مالیاتی درسازمان ها می تواند به کاهش و یا معافیت مالیاتی منجر شود، چرا که حسابدار مالیاتی با پرداخت به موقع مالیات و ارسال اظهارنامه های مالیاتی به سازمان امور مالیات کشور، از جریمه شدن سازمان جلوگیری می کند و با بهینه سازی مالیاتی، تخفیف ها و معافیت های مالیاتی دریافت می کند. در واقع مزایای حسابداری مالیاتی کاهش هزینه های مالیاتی و برنامه ریزی برای کاهش آن هاست.

به صورت دوره ای ممیزهای مالیاتی به شرکت های مختلف سر می زنند؛ آن ها وظیفه دارند از صحت اسناد و مدارک مالیاتی شرکت ها مطمئن شوند و یک حسابدار مالیاتی که با قوانین آشناست می تواند به راحتی معتبرترین اسناد را در اختیار آن ها قرار دهد تا مشکلات قانونی برای شرکت به وجود نیاید.

تفاوت حسابداری مالیاتی و مالی

همانطور که در مقاله حسابداری مالی چیست اشاره کردیم، وظیفه حسابدار مالی ارائه تصویر واضح و روشن از عملکرد مالی یک سازمان به شرکا و ذی نفعان آن سازمان است. در حالی که حسابدار مالیاتی باید گزارش های مالیاتی و اظهارنامه ها را به ارگان مالیاتی کشور ارائه دهد.

این دو شاخه حسابداری علاوه بر کاربران متفاوت، گزارش های متفاوتی نیز دارند. حسابدار مالی گزارش های مالی را تهیه و تنظیم می کند در حالی که حسابدار مالیاتی باید مالیات درآمدها را برای بخش های مختلف سازمان گزارش کند و با بهینه سازی مالیاتی در کاهش مالیات شرکت تاثیرگذار باشد.

زمان بندی در ارائه گزارش ها از دیگر تفاوت های حسابداری مالی با حسابداری مالیاتی است؛ حسابداری مالی باید به صورت منظم در دوره های ماهانه، فصلی یا سالانه به ذی نفعان گزارش های لازم را اعم از صورت سود و زیان و ترازنامه ارائه دهد و حسابدار مالیاتی به صورت سالانه اظهارنامه ها را برای سازمان امور مالیات کشور ارسال می کند و در صورت دیرکرد، موظف به پرداخت جریمه های سنگین مالیاتی می شود.

اصول حسابداری در حسابداری مالی و مالیاتی متفاوت است؛ حسابدار مالی طبق اصول حسابداری جهانی و استانداردهای بین المللی گزارش های خود را تهیه می کند در حالی که حسابدار مالیاتی موظف است طبق آخرین تغییرات قوانین مالیاتی کشور خود، گزارش ها را به سازمان مربوطه ارائه دهد و در صورت عدم تطابق با آخرین قوانین مالیاتی کشور، جریمه خواهد شد.

در این مقاله به توضیح جامع در مورد حسابداری مالیاتی پرداختیم؛ امیدوارم این مطالب به شما کمک کند تا بهتر با این شاخه از انواع حسابداری آشنا شوید. در صورتی که ابهامی در مورد حسابداری مالیاتی برای شما وجود دارد، آن را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.