ترازنامه چیست؟ آموزش ترازنامه به زبان ساده

یکی از صورت های اساسی در حسابداری که وضعیت مالی یک شرکت را به خوبی نشان می دهد، ترازنامه است. نام دیگر ترازنامه در حسابداری، بیلان مالی است که صورت دارایی و بدهی های یک شخص یا شرکت را در بازه ی زمانی مشخص نشان می دهد. در این مقاله قصد داریم با ترازنامه که در مقاله حسابداری چیست نام آن را زیاد شنیده اید، به زبان ساده آشنا شویم.

ترازنامه مالی چیست؟

ترازنامه مالی یا بیلان مالی یا Balance Sheet  یک گزارش مالی است که در آن دارایی ها، بدهی ها و سرمایه به صورتی نمایش داده می شود که مدیران سازمان و ذی نفعان شرکت از وضعیت مالی آن مطلع شوند و متوجه ارتباط بین هر یک از این عناصر بشوند. در دوره حسابداری به طور کامل با بیلان مالی و نمونه های مختلف آن آشنا می شوید.

بیلان مالی دقیقا نشان می دهد که یک شرکت چه میزان دارایی دارد و دارایی آن به صورت نقدی یا غیر نقدی، چه چیزهایی هستند. از جمله زمین ها، ساختمان، املاک، ماشین آلات، خط تولید، محصولات، خدمات در انبار، وجه نقد، سپرده های بانکی و… هستند. البته در نظر داشته باشید تمام بدهکاران به شرکت در زمره دارایی ها قرار می گیرند؛ چرا که در نهایت تبدیل به دارایی و وجه نقد می شوند.

بدهی هایی که در ترازنامه نوشته می شود، تعهدات مالی یک شرکت به سایر شرکا و نهادهای دیگر است که در آینده پرداخت می شوند و سرمایه شامل سهام تمام سهام داران و سرمایه گذاران در شرکت است. هدف ترازنامه نمایش تصویری دقیق از وضعیت مالی یک شرکت است.

ترازنامه مالیاتی در پایان دوره مالی هر شرکت تهیه و ارائه می شود. بیلان مالیاتی برای محاسبه مالیات یک شرکت ضروری است و حسابرسان با بررسی ترازنامه ها به صحت اطلاعات مالی و مالیات پرداخت شده توسط شرکت پی می برند. هر چه این اطلاعات شفاف تر نوشته شده باشد، بررسی آن ها توسط اداره مالیات راحت تر طی می شود.

نام دیگر ترازنامه چیست؟

ترازنامه به نام های دیگری نظیر بیلان مالی یا Balance Sheet هم شناخته می شود. در دوره حسابداری مالیاتی با تمام اطلاعات مورد نیاز در مورد ترازنامه از جمله نام های دیگر آن، فرمول ترازنامه و نحوه ثبت آن آشنا خواهید شد.

فرمول ترازنامه حسابداری

فرمول ترازنامه در حسابداری برابر است با سرمایه + بدهی = دارایی ؛ به این معنا که مجموع دارایی های یک شرکت برابر است با تمام سرمایه فعلی و بدهی های آن. هر چه یک شرکت به سمت بدهی برود، در نهایت به ورشکستگی می رسد و هر چه به سمت کاهش بدهی ها و افزایش سرمایه برود، در نهایت دارایی آن افزایش یافته و به سود منجر می شود.

اجزای ترازنامه چیست؟

بیلان مالی از بخش های مختلفی تشکیل شده و هر صورت گزارشی را نمی توان ترازنامه در نظر گرفت. این صورت از دو بخش عنوان ترارنامه و واحد اندازه گیری ترازنامه تشکیل شده.

در بخش عنوان ترازنامه لازم است نام واحد اقتصادی، نام گزارش و صورت مالی و تاریخ تهیه صورت مالی مشخص شود. بیلان حسابداری را باید طبق واحد پولی رسمی کشور بنویسید؛ در ایران واحد پولی ریال است و بیلان نیز باید برحسب ریال نوشته شود.

در انتها لازم است جمع حساب ها را یادداشت نمایید. در بیلان مالی دو ستون داریم که در ستون اول دارایی ها و در ستون دوم مجموع بدهی ها و سرمایه که شامل حقوق صاحبان سهام است، مشخص می شود. در پایان باید زیر هر ستون جمع موارد نوشته شود.

اهمیت ترازنامه در حسابداری

بیلان از اهمیت بسیار بالایی در حسابداری برخوردار است. این صورت مالی به مدیران داخلی کمک می کند تا تصمیمات ارزشمند و استراتژیکی برای آینده مالی شرکت و بودجه ی خود بگیرند؛ علاوه بر آن شناسایی نقاط ضعف و قوت مالی شرکت به مدیران کمک می کند تا به سمت بهبود وضعیت مالی حرکت کنند.

در صورتی که شرکت نیاز به دریافت اعتبار و تسهیلات باشد، با ارائه بیلان مالی و نمایش دقیق وضعیت مالی شرکت، شانس آن برای دریافت تسهیلات افزایش می یابد. زیرا بانک ها می توانند از وضعیت مالی شرکت مطلع شوند و وام و اعتبار اضافی به شرکت اعطا کنند. به همین منظور در دوره های حسابداری مالی برای حسابداران تمام اطلاعات لازم در مورد ثبت صحیح ترازنامه و تهیه اطلاعات مورد نیاز آن را آموزش می دهند.

بیلان مالی دقیق و قوی به سرمایه گذاران کمک می کند تصمیمات بهتری در مورد سرمایه گذاری در شرکت داشته باشند؛ زیرا شرکت هایی که سلامت مالی دارند احتمال رشد آن ها بالاست و در نهایت سرمایه گذاری در این شرکت ها سود آورتر است و نقدینگی آن بالاتر از سایر شرکت هاست.

آگاهی از میزان نقدینگی یک شرکت به کمک ترازنامه ممکن است؛ ترازنامه با نمایش دقیق میزان بدهی ها و دارایی ها و امکان مقایسه آن ها به مدیران اجازه می دهد تا تصمیمات دقیق تری در مورد دریافت تسهیلات کوتاه مدت و یا پرداخت تعهدات مالی خود بگیرند.

بیلان مالی با نمایش دقیق دارایی ها و بدهی ها به کسب و کار اجازه می دهد میزان سودی که در یک دوره مالی خود داشته را به دست آورد و برنامه ریزی بهتری برای افزایش سودآوری خود داشته باشد.

از طریق بیلان مالی صاحبان کسب و کار متوجه نسبت بدهی و دارایی خود می شوند تا سطح ریسک مالی را بررسی کنند. این موضوع در بسیاری از موارد کمک کرده تا از ورشکستگی یک شرکت جلوگیری شود.

اقلام زیرخط ترازنامه چیست؟

اقلام بیلان مالی شامل ستون دارایی ها، ستون بدهی ها و سرمایه ها می شوند. در ادامه به معرفی هر یک می پردازیم.

ستون دارایی ها در ترازنامه

ستون دارایی ها در ترازنامه شامل تمام دارایی های جاری و غیرجاری می شود. البته در بیلان مالی از با ثبات ترین دارایی شروع می کنیم تا به دارایی هایی برسیم که نقدینگی بالاتری دارند و دارایی های جاری محسوب می شوند.

دارایی های غیرجاری به معنای سرمایه گذاری های بلند مدت و دارایی های نامشهود هستند و دارایی های جاری شامل وجه نقد، کالاها، اوراق بهادار، پیش پرداخت ها و مواردی از این قبیل می شوند.

ستون بدهی ها و سرمایه ها در ترازنامه

ستون دوم بیلان مالی شامل دو بخش بدهی ها و سرمایه هاست. در بخش اول باید سرمایه ها نوشته شوند. سرمایه شامل حقوق صاحبان سهام در یک کسب و کار می شود و باقی مانده دارایی کل شرکت بعد از کسر بدهی ها است.  در مقابل بدهی ها توسط شرکت پرداخت می شوند و شامل اجاره بها، اقساط خرید کالا، اقساط تسهیلات، دستمزد کارکنان و طلب تامین کنندگان می شود و در بخش دوم ستون دوم ترازنامه نوشته می شوند.

بدهی ها نیز دو حالت جاری و غیرجاری دارند. بدهی های جاری مربوط به یک سال آینده می شوند و حداکثر مهلت پرداخت آن ها تا یک سال یا کمتر از آن است و بدهی های غیرجاری شامل بدهی هایی است که پرداخت آن ها بیش از یک سال فرصت دارد. در بیلان مالی باید ابتدا بدهی های غیرجاری و سپس بدهی های جاری نوشته شوند.

سرمایه در ترازنامه چیست؟

سرمایه در بیلان مالی شامل حقوق صاحبان سهام می شود. هنگامی که تمام بدهی های شرکت پرداخت شود، مبلغی باقی می ماند که به عنوان سرمایه می شناسیم و آن حقوق سهام داران یک شرکت است.

ترازنامه در چه زمانی تهیه می گردد؟

بیلان مالی در پایان یک دوره، به صورت ماهانه یا فصلی تهیه می شود و در آن اطلاعات مهم یک شرکت یعنی دارایی ها، بدهی ها و سرمایه ها مشخص می شوند.

چگونه ترازنامه تهیه کنیم؟

تهیه ترازنامه با دقت بالا از اهمیت زیادی برخوردار است؛ به همین منظور شرکت هایی که استخدام کارآموز حسابداری انجام می دهند، در بخشی از آموزش ها به حسابداران نحوه صحیح تهیه بیلان مالی را می آموزند.

برای تهیه ترازنامه لازم است ابتدا گزارش های مالی دقیق را برای یک دوره مشخص به دست آوریم. برای این موضوع بررسی تمام دارایی ها، بدهی ها، هزینه ها و درآمدها در اولویت قرار می گیرند و باید به صورت دقیق و بدون خطا جمع آوری شوند. برای دریافت این گزارش باید به گزارشات حسابداری، قراردادهای مالی، صورت حساب های بانکی و اسناد مرتبط در یک شرکت رجوع کنیم.

در مرحله بعد باید اقلام ترازنامه را مشخص کنیم که شامل دارایی ها، سرمایه و بدهی ها می شود.

دارایی

وجه نقد، حساب های دریافتنی، تجهیزات، املاک و مستقلات، کالاها، مواد اولیه دارایی محسوب می شوند.

سرمایه

حقوق صاحبان سهام که شامل سرمایه اولیه، سود انباشته و سایر حقوق مالی صاحبان می شود.

بدهی

تعهدات مالی شرکت که باید پرداخت شود و شامل وام ها، حساب های پرداختنی و مالیات می شود.

انواع ترازنامه در حسابداری

ترازنامه ها به دو شکل تنظیم می شوند که شامل حساب و گزارشی می شود. در شکل حساب، بیلان مالی دو ستون دارد و در سمت راست دارایی ها و در سمت چپ بدهی ها و سرمایه یادداشت می شوند که مجموع ستون سمت چپ و مجموع ستون سمت راست باید برابر شوند. اما در شکل گزارشی، تمام دارایی ها و بدهی ها به همین ترتیب در یک ستون نوشته می شوند.

جدول ترازنامه در حسابداری

در تصاویر زیر نمونه هایی از جدول ترازنامه یا نمونه ترازنامه ساده و ترازنامه شرکتی را مشاهده خواهید کرد. این بیلان های مالی مربوط به شرکت های بزرگ و کوچک هستند تا با انواع بیلان مالی آشنا شوید.

نمونه ترازنامه در اکسل

با دانلود فایل نمونه ترازنامه در اکسل با یک ترازنامه دقیق و حرفه ای آشنا خواهید شد.

نمونه ترازنامه شرکت

ترازنامه شرکت، صورت مالی یک شرکت است که در آن دارایی ها، بدهی ها و سرمایه ها نمایش داده می شوند و سلامت مالی یک شرکت را به نمایش می گذارند.

در این مقاله به معرفی کامل ترازنامه در حسابداری پرداختیم. در دوره های مختلف حسابداری با انواع ترازنامه شرکت های مختلف آشنا می شوید و از اهمیت آن برای نمایش سلامت مالی شرکت ها مطلع خواهید شد. در صورتی که ابهامی در این مورد برای شما وجود دارد، سوالات خود را در بخش نظرات از ما بپرسید تا پشتیبان های آکادمی پویاتراز پیشتاز در اسرع وقت پاسخگو باشند.